Het advies van de psycholoog aan degenen die scholen bouwen

De verschillende bouwkundige gebreken

Van de lawaaierige gangen van het begin van de 20e eeuw tot de grootschalige landschappen van de jaren 2000. Scholen hebben verschillende architectonische tekortkomingen, afhankelijk van het bouwjaar. Hoe kunnen we deze ruimtes dan optimaliseren voor veiligheid, gemoedsrust en leren? We spraken met psycholoog Malin Valsö om dit uit te zoeken. Samen met psycholoog Frida Malmberg schreef ze hierover een boek met de titel “Fysisk Lärmiljö” (Fysieke leeromgeving).

VERTEL ONS OVER JE BOEK!

“Het kwam tot stand toen we als schoolpsychologen werkten en na schooltijd te maken kregen met luidruchtige, rommelige ruimtes op school”, zegt Malin Valsö.

In 2019, hetzelfde jaar waarin het boek verscheen, werd er gesproken over het tekort aan scholen in het land en kwam het motto “duizend scholen in tien jaar” in het debat naar voren.

“Dat wisten we niet toen we het boek schreven. Sindsdien heeft de Zweedse Nationale Raad voor Huisvesting, Bouw en Planning richtlijnen uitgevaardigd en zijn mensen meer gaan praten over de fysieke leeromgeving. Tegenwoordig zie ik een verschil in scholen. Er zijn bijvoorbeeld minder afleidende ramen in klaslokalen”, zegt Valsö.

Wat zijn de belangrijkste kwesties in de huidige leeromgevingen?

“We hebben te maken met het probleem van krimpende schoolpleinen in de grote steden, maar bovenal is er een tendens om grote schoolcomplexen te bouwen. Een te grote schaal vermindert het relationele aspect en maakt het moeilijker om een gevoel van ruimte te creëren in de buitenomgeving.”

WELKE UITDAGINGEN HEBBEN WE UIT HET VERLEDEN GEËRFD?

“Scholen uit de eerste helft van de twintigste eeuw hebben klaslokalen die te klein zijn voor de grote klassen van vandaag, ze hebben geen groepsruimtes en de gangen zijn niets meer dan gangen. Het geluidsniveau kan schokkend zijn. In de jaren vijftig bouwde men niet veel groepsruimtes, terwijl de scholen uit de jaren zeventig moeilijk te navigeren zijn, met plafonds die zo laag zijn dat de zuurstof opraakt.

Dan hebben we de scholen uit de jaren 2000, met glazen wanden die afleiding binnenlaten en open landschappen waar je een overzicht hebt, maar geen gevoel van verbondenheid. Dit sluit aan bij de digitalisering van de samenleving, waar geen opslagruimte is omdat alles op de computer wordt gedaan. Een houding van “hier ontmoeten we elkaar, communiceren we en googelen we”. Architecturale en pedagogische idealen hebben de ontwikkeling gestuurd."

op welke manier moeten we anders gaan denken?

“Innovatieve architectuur trekt de aandacht, maar je moet niet experimenteren met studenten. Supertraditioneel zijn is niet per se schadelijk. Rechthoekige ruimtes zijn bijvoorbeeld te verkiezen boven andere vreemde vormen. Ze richten de aandacht naar voren en maken theateropstelling mogelijk, waardoor de concentratie beter is. Je kunt het meubilair aanpassen aan verschillende leersituaties en je kunt toegang bieden tot aanvullende leerruimtes. Ik vind dat je architectuurprijzen aan scholen moet toekennen nadat je hebt geëvalueerd hoe ze functioneren, niet wanneer ze worden ingehuldigd.”

Zijn er inzichten uit cognitief en neuropsychologisch onderzoek die aantonen hoe de fysieke omgeving het leren van studenten beïnvloedt?

“Het algemene uitgangspunt is dat afleidingen, zowel visueel als auditief, ons brein belasten. Ze verminderen de kwaliteit van wat we produceren en moeten daarom tot een minimum worden beperkt. Ruimtes moeten gezellig zijn, maar eenvoudig. We hebben misschien visuele ondersteuning nodig, maar die mag alleen worden gebruikt wanneer dat relevant is.”

Lees meer over het minimaliseren van afleidingen in de leeromgeving